Ðến lượt Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ từ chức

Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ Dan Coats (ảnh) sẽ từ chức vào giữa tháng 8 tới sau một nhiệm kỳ đầy rẫy những xung đột với Tổng thống Donald Trump về Nga, Triều Tiên và các vấn đề an ninh quốc gia khác.

Ảnh: Axios

Trong thông báo xác nhận trên Twitter hôm 28-7, Tổng thống Trump cũng đã cảm ơn Giám đốc Coats bởi “những đóng góp to lớn” của ông cho đất nước, đồng thời cho biết sẽ đề cử Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa John Ratcliffe thay thế. Ông Ratcliffe hiện là thành viên Ủy ban Tình báo và Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ, nhưng chưa rõ đề cử này có được Thượng viện thông qua hay không.

Quyết định ra đi của Giám đốc Coats tô đậm bất đồng giữa chủ nhân Nhà Trắng và cộng đồng tình báo xứ cờ hoa trong hơn 2 năm nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. Từ lúc được bổ nhiệm hồi tháng 3-2017 (kế nhiệm James Clapper), ông Coats thường xuyên đưa ra những đánh giá trái với quan điểm của tỉ phú địa ốc trong nhiều vấn đề, từ nghi án Nga can thiệp cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 cho đến chuyện phi hạt nhân hóa Triều Tiên và Iran. Chẳng hạn khi phát biểu trước Quốc hội hồi tháng 1-2019, ông Coats cho rằng Bình Nhưỡng nhiều khả năng không từ bỏ vũ khí hạt nhân, đi ngược lại những bình luận phát ra từ Nhà Trắng. Chính quyền ông Trump vốn coi việc tiếp cận được Triều Tiên thông qua nỗ lực ngoại giao là một trong những thành tựu quan trọng nhất về chính sách đối ngoại. Ông Coats và Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) Gina Haspel cũng nêu rõ Iran tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân mà Tổng thống Trump đã quyết định đơn phương từ bỏ hồi tháng 5-2018. Đáp lại trên Twitter, ông Trump “chê” các lãnh đạo tình báo Mỹ “quá thụ động và ngây thơ khi đề cập đến những nguy hiểm từ Iran”, đồng thời kêu gọi họ nên “quay về trường học lại”. Ngoài ra, trong khi Tổng thống Trump quả quyết Mỹ đã đánh thắng tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria, nên sẽ rút binh sĩ khỏi đây, thì ông Coats lại nói IS “đang tính nổi dậy trở lại và vẫn chỉ huy hàng ngàn chiến binh tại Iraq và Syria”. Chưa hết, giữa lúc ông Trump liên tục mô tả tình hình tại biên giới Mỹ- Mexico là cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia, thì Dan Coats không xem vấn đề di cư là mối đe dọa lớn đối với Mỹ.

Nhưng có lẽ vụ rạn nứt công khai nhất giữa Tổng thống Trump với phe ông Coats và cộng đồng tình báo là chuyện liên quan hội nghị thượng đỉnh Mỹ- Nga tại Helsinki (Phần Lan) hồi giữa tháng 7 năm ngoái. Trong cuộc họp báo với người tương nhiệm Nga Vladimir Putin sau đó, Tổng thống Trump đã công khai bày tỏ sự nghi ngờ đối với đánh giá của tình báo Mỹ rằng Mát-xcơ-va nỗ lực can thiệp cuộc bầu cử Mỹ cách đây 3 năm. Sau sự kiện trên, ông Coats- một trong những cộng sự phục vụ lâu nhất cho ông Trump- đưa ra tuyên bố lặp lại kết luận rằng Điện Kremlin đã tìm cách thay đổi kết quả bầu cử. Tuy nhiên, Giám đốc Tình báo quốc gia đã lộ rõ sự bất ngờ khi Tổng thống Trump thông báo kế hoạch mời ông Putin thăm Washington. Vì những xích mích trên, nên trong những tháng qua đã xuất hiện đồn đoán về cuộc chia tay giữa Dan Coats và ông Trump.

Trước thông tin ông Coats quyết định rút lui, nhiều nghị sĩ hàng đầu của đảng Dân chủ tại các ủy ban tình báo lưỡng viện đều ca ngợi nhân vật 76 tuổi này- người thuộc phe Cộng hòa- vì không ngại đối đầu với ông Trump. Như vậy, vị cựu đại sứ Mỹ tại Đức và cựu Thượng nghị sĩ bang Indiana sắp gia nhập nhóm các quan chức cấp cao rời khỏi chính quyền (từ chức hoặc sa thải) kể từ khi ông Trump trở thành chủ nhân Nhà Trắng hồi tháng 1-2017. Danh sách này gồm Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen, Chánh Văn phòng Nhà Trắng John Kelly, Ngoại trưởng Rex Tillerson...

Cương vị Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ được thiết lập sau vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001, có trách nhiệm giám sát 17 cơ quan tình báo quân sự và dân sự của nước này, bao gồm cả CIA và mỗi ngày phải trình báo cáo cho tổng thống.

Mỹ đứng đầu thế giới về tiềm lực quân sự

Theo bảng xếp hạng danh sách các quốc gia có quân đội mạnh nhất thế giới năm 2019 vừa được trang web Global Fire Power công bố, quân đội Mỹ, Nga và Trung Quốc tiếp tục chiếm giữ 3 vị trí dẫn đầu đầu trong danh sách này. Theo đó, Mỹ có tổng cộng 13.398 máy bay, với 5.760 trực thăng – nhiều nhất thế giới. Ngân sách quốc phòng của Mỹ cũng lớn nhất, ở mức 716 tỉ USD.

Đứng ngay sau Mỹ là Nga. Đây là nước đứng đầu thế giới về số lượng xe tăng chiến đấu (với 21.932 chiếc) – nhiều gấp 3 lần tổng số xe tăng của Mỹ. Nga cũng có nhiều xe thiết giáp nhất (hơn 50.000 chiếc) và pháo tự hành.

Trung Quốc xếp ở vị trí thứ ba song là nước dẫn đầu về số lượng tàu hải quân (714 tàu) và pháo kéo (6.246 khẩu).

THANH BÌNH (Theo USA Today, CNN)

Ðến lượt Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ từ chức